Wojny punickie
| Wojny punickie Wojny starożytnego Rzymu |
|||||||||||||||||
 Hannibal przekracza Alpy w trakcie II wojny punickiej |
|||||||||||||||||
| Data | 264 - 146 p.n.e. | ||||||||||||||||
| Miejsce | zachodnia część basenu Morza Śródziemnego | ||||||||||||||||
| Wynik | zwycięstwo Rzymu | ||||||||||||||||
| Przyczyna | spory o wpływy polityczne i gospodarcze | ||||||||||||||||
| Terytorium | Europa, Afryka i wyspy Morza Śródziemnego | ||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
Wojny punickie - nazwa ogólna dla konfliktów zbrojnych między Republiką Rzymską, a Kartaginą, państwem powstałym z fenickiej (łac. Poeni - Fenicjanie, punicus - fenicki, bella punica - wojny fenicke) kolonii w Afryce północnej (obecnie Tunezja), jakie rozegrały się z przerwami w okresie od 264 do 146 r.p.n.e.
Spis treści |
[edytuj] Przyczyny
Przyczyny wojen punickich skupiały się wokół sporów o wpływy polityczne i gospodarcze w zachodniej części basenu Morza Śródziemnego.
[edytuj] Zarys przebiegu
Pierwsza wojna punicka w latach 264-241 p.n.e. toczyła się głównie na Sycylii i oblewających ją morzach.
Teatrem drugiej wojny punickiej w latach 218-201 p.n.e. był obszar niemal całego wybrzeża zachodniej części Morza Śródziemnego, w szczególności Italia, południowa Hiszpania i Afryka północna.
Ostatnia, trzecia wojna punicka w latach 149-146 p.n.e. miała miejsce w afrykańskich terytoriach Kartaginy i zakończyła się jej zdobyciem oraz zburzeniem.
[edytuj] Wynik i skutki
Każda z wojen, pomimo zmiennego przebiegu i okresów przewag kartagińskich (szczególnie pod wodzą Hannibala w czasie drugiej wojny punickiej), przyniosła wygraną Rzymianom, którzy stopniowo przejmowali posiadłości i wpływy Kartaginy, by w końcu zniszczyć ją zupełnie, a jej ludność zgładzić lub obrócić w niewolników.
Zwycięstwa w wojnach punickich pozwoliły Rzymowi na stworzenie imperium rzymskiego w zachodniej części Morza Śródziemnego, jak też militarnych i gospodarczych podstaw do późniejszej ekspansji w kierunku wschodnim.
[edytuj] Znaczenie
[edytuj] Znaczenie w kulturze rzymskiej
Zniszczenie Kartaginy, pomimo zmiennych kolei wojen, było jednym z najistotniejszych zdarzeń kulturotwórczych, kształtujących świadomość społeczeństwa rzymskiego; świadectwem wytrwałości i bezwzględności[1] państwa, dążącego do wpływów politycznych i gospodarczych oraz ich rozszerzania. Znienawidzona zaś postać Hannibala, również i w następnych stuleciach pozostała dla Rzymian symbolem najwyższego stopnia zagrożenia.[2]
[edytuj] Wpływ na kulturę współczesną
Od okresu Odrodzenia, wiedza o przebiegu wojen punickich i okolicznościach zagłady fenickiej kolonii stała się kanonem wykształcenia w kręgu kultury zachodniej, w tym studiów strategicznych i taktycznych na nowożytnych uczelniach wojskowych[3], jak też źródłem inspiracji dla wielu dzieł sztuki, w tym literatury pięknej[4].
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ por. kontekst słów Katona Starszego Ceterum censeo Carthaginem esse delendam.
- ↑ zob. np. Horacy, Epody, dzieło XVI (Altera iam teritur bellis civilibus aetas...); por. Hannibal ante portas.
- ↑ B.W.Tuchman, Sierpniowe salwy, tłum. M. J. i A. Michejd, wyd. II, Wydawnictwo MON, Warszawa 1988, s.40 i n.; B.W.Tuchman, Wyniosła wieża. Świat przed pierwszą wojną 1890-1914, tłum. J.Zawadzka, wyd. Bellona, Warszawa 1997, s.142; T.M.Holmes, Classical Blitzkrieg: The Untimely Modernity of Schlieffen's Cannae Programme, The Journal of Military History, vol.67, no.3, July 2003.
- ↑ por. wpływ na literaturę piękną (np. odniesienia do wojen punickich - K.Wierzyński "Ballada o Kartaginie"; przedstawienie zagłady Kartaginy - A.Asnyk "Na polach Kartagi"; przedstawienie upadku Syrakuz i śmierci Archimedesa w czasie drugiej wojny punickiej - A.Słonimski "Niemcom"), czy sztukę filmową (np. inscenizacja cyrkowa bitwy pod Zamą w filmie Ridleya Scotta "Gladiator").