kraj Napoleona

Tynktura - barwy używane w heraldyce. W heraldyce od XII wieku stosowano cztery kolory: błękit, czerwień, zieleń, czerń - oraz dwa metale: złoto i srebro. Jako tynktury traktowano również futra: gronostaje i popielice. Od końca średniowiecza dopuszczalne było umieszczanie w herbie barw naturalnych, czyli rzeczywistych kolorów przedmiotów ukazywanych jako godła. Niewielka liczba barw - ograniczona właściwie do barw podstawowych - wynikała z podstawowej, pierwotnej funkcji herbu. Rycerski znak identyfikacyjny musiał być dobrze czytelny w trudnych warunkach pola bitwy. Z tego samego powodu nie stosowano półtonów, półcieni, barw zgaszonych oraz perspektywy. W heraldyce zachodnioeuropejskiej z barwami herbu wiązano znaczenia symboliczne, do czego w Polsce najwyraźniej przywiązywano mniejsze znaczenie, o czym wydają się świadczyć odmiany tego samego herbu, polegające na swobodnej zmianie barw. Odczytywanie symboliczne barw herbów polskich jest właściwe raczej współczesności - od XIX wieku - niż czasom tworzenia herbów. Symboliczne znaczenia barw heraldycznych wynikają z symboliki chrześcijańskiej:

• Srebro-biel: czystość, prawda, niewinność;
• Błękit-lazur: czystość, lojalność, wierność;
• Czerń: rozwaga, mądrość, stałość;
• Czerwień: wspaniałomyślność, hart ducha;
• Zieleń: miłość, radość, obfitość;
• Złoto-żółty: wiara, stałość, mądrość, chwała;
• Purpura-szkarłat: umiarkowanie.

Dobór barw stosowany w herbach - tak szlacheckich jak i np. miejskich – często wykazywał zależność od barw herbu dynastii i państwa: barwami dominującymi w heraldyce polskiej są więc czerwień i srebro, szwedzkiej - błękit i złoto, niemieckiej zaś - złoto, czerń i czerwień. Pierwotną - w czasach późniejszych nie tak rygorystycznie przestrzeganą - zasadą heraldyczną było niekładzenie barwy na barwę i metalu na metal (zasada alternacji). W XVII wieku opracowano system zastępowania barw heraldycznych znakami graficznymi, tzw. szrafowanie albo szrafirowanie [z niem. schraffieren, Schraffuren - kreskować, kreskowanie]. Poniżej siedem tynktur - dwa metale (jasne tynktury) i pięć kolorów (ciemne tynktury). Do nazywania tynktur używa się języka francuskiego.

Tynktura	Nazwa heraldyczna
Metale
Złoty	Or
Srebrny	Argent
Kolory
Błękitny (Niebieski)	Azure
Czerwony	Gules
Purpurowy	Purpure
Czarny	Sable
Zielony	Vert

Metale w herbach oddaje się jako kolory: złoty - żółty, srebrny - biały. Np. jeżeli tarcza herbowa jest srebrna, to w druku będzie biała.

[edytuj] Zobacz też

• Futro (heraldyka)
• Cień figury (heraldyka)
• szrafowanie