Spółka akcyjna
Spółka akcyjna (skrót S.A.) - rodzaj spółki kapitałowej. W Polsce spółki akcyjne działają obecnie na podstawie Kodeksu spółek handlowych, wcześniej regulował ją Kodeks handlowy. Kapitał akcyjny spółek akcyjnych podzielony jest na akcje o równej wartości. Akcje te mogą być notowane (kupowane i sprzedawane) na giełdzie.
Spis treści |
[edytuj] Założenie spółki akcyjnej
Kapitał zakładowy składa się z wkładów założycieli, którzy stają się współwłaścicielami spółki (akcjonariuszami). Z chwilą zawiązania spółki tj. objęcia akcji przez akcjonariuszy, powstaje spółka akcyjna w organizacji. Spółka akcyjna nabywa osobowość prawną w chwili wpisania do rejestru przedsiębiorców prowadzonego przez Krajowy Rejestr Sądowy.
[edytuj] Własność
- akcjonariusze nie odpowiadają za zobowiązania spółki, ryzyko ponoszą jedynie do wysokości wniesionego kapitału oraz czerpią zyski (np.: w postaci dywidendy),
- minimalny kapitał akcyjny wynosi 500 000 zł [1], a wartość nominalna akcji to 1 złoty [2],
- akcje: imienne i na okaziciela, aportowe i gotówkowe, zwykłe i uprzywilejowane; są niepodzielne, cena emisyjna nie może być niższa od nominalnej,
- zysk dzielony jest proporcjonalnie do wysokości posiadanych udziałów.
[edytuj] Władze
Kodeks przewiduje, że władze spółki akcyjnej są tworzone zgodnie z modelem systemu dualistycznego, w którym obowiązkowo istnieje stały organ nadzorczy. Organami spółki są zatem:
- zarząd - powoływany maksymalnie na 5 lat, reprezentujący spółkę na zewnątrz i prowadzący jej sprawy
- rada nadzorcza - wykonująca stały nadzór nad zarządem, składa sie z minimum 3 członków, w spółkach publicznych - minimum 5 osób, powoływanych i odwoływanych przez zgromadzenie akcjonariuszy
- walne zgromadzenie
Na członkach zarządu ciąży tzw. zakaz konkurencyjny, natomiast nie ma ograniczenia liczby kadencji.
[edytuj] Rozwiązanie spółki akcyjnej
Rozwiązanie spółki może nastąpić:
- z przyczyn przewidzianych w statucie;
- w wyniku uchwały walnego zgromadzenia;
- upadłości (bankrutctwa);
- innych przyczyn wymienionych w Kodeksie spółek handlowych;
Rozwiązanie następuje w drodze postępowania likwidacyjnego; likwidatorami są ostatni członkowie zarządu, likwidatorów może ustanowić sąd. W przypadku upadłości jest prowadzone postępowanie upadłościowe i dopiero po jego ukończeniu następuje rozwiązanie spółki.
[edytuj] Skrót
Regulujący funkcjonowanie spółek akcyjnych Kodeks spółek handlowych, tak jak poprzednio Kodeks handlowy po jednej z nowelizacji, dopuszcza stosowanie skrótu terminu spółka akcyjna w formie S.A.[3]. Stąd spółki akcyjne w dokumentach rejestracyjnych, statutach oraz podobnej rangi dokumentach posługują się powyższym skrótem.
Natomiast zasady polskiej ortografii, w tym Pisownia polska; przepisy – słowniczek[4] stanowią, iż skrótowce zapisujemy bez użycia kropek[5][6]. Dlatego część firm, na przykład na swoich stronach internetowych, używa skrótu SA - czynią tak m.in. Wydawnictwo Naukowe PWN[7] i Bank Pekao[8].
Przypisy
- ↑ Art. 308 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 94, poz. 1037)
- ↑ Art. 308 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 94, poz. 1037)
- ↑ Art. 305 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 94, poz. 1037)
- ↑ Pisownia polska; przepisy – słowniczek. Wydanie XII.. Wrocław: Polska Akademia Nauk, 1957.
- ↑ Spółka "PL2012" zorganizuje Euro 2012 w Polsce (pl). W: Wielki słownik ortograficzny PWN, wyd. II, 2006. [on-line]. Wydawnictwo Naukowe PWN SA. [dostęp 31.07.2008].
- ↑ Maciej Malinowski: SA i S.A.; DzU i Dz.U. (pl). W: Obcy język polski [on-line]. [dostęp 31.07.2008].
- ↑ strona internetowa Wydawnictwa Naukowego PWN (pl). [dostęp 31.07.2008].
- ↑ strona internetowa Banku Pekao (pl). [dostęp 31.07.2008].