kraj Napoleona

Niektóre informacje zawarte w artykule wymagają weryfikacji. Zajrzyj na stronę dyskusji, by dowiedzieć się, jakie informacje budzą wątpliwości.

Państwo Timura – Krótkotrwałe imperium w Azji środkowej powstałe w latach 70. XIV wieku, w wyniku podbojów Tamerlana. Rozpadło się wkrótce po jego śmierci, w pierwszych dziesięcioleciach XV wieku. Stanowiło ostatnią próbę zjednoczenia terenów podbitych dwa stulecia wcześniej przez Czyngis-chana.

W szczytowym okresie swego rozwoju obejmowało: centralne tereny Wielkiego Stepu, północne Indie, Iran większość terenów dzisiejszego Iraku i Syrii, oraz wschodnią część Turcji, Kaukaz, i Zakaukazie.

Państwo to powstało na bazie Mawarannahru, islamskiego państewka Mongolskiego leżącego na terytorium dzisiejszego Uzbekistanu, później zajmowało kolejne państwa powstałe po rozbiciu Imperium Mongolskiego, było silnie zmilitaryzowane (choć nie w takim stopniu jak ordy mongolskie z których się wywodziło), dysponowało pod 150 tysięczną, w zdecydowanej większości zawodową, armią. Sposób zarządzania armią był zbliżony do Imperium Mongolskiego Czyngis Chana. Jednak znacznie większa część tej armii była opłacana żołdem była też o wiele bardziej zróżnicowana, jej podstawę stanowiła (w pełni zawodowa) ciężka jazda, posiadała też silną piechotę i typową lekką jazdę tatarską. Stosowano nadal nadal zasadę propagandy terroru, działalności wywiadowczo-dywersyjnej i szantażu politycznego, stosowanego już przez Wielką Ordę, tyle że jego działania w tym zakresie były prowadzone z jeszcze większym rozmachem i okrucieństwem. Inna różnica to fakt, że Tamerlan był głęboko wierzącym muzułmaninem, bardzo przywiązanym do swojej stolicy Samarkandy, której ufundował szereg meczetów i medresów. Nie przeszkodziło mu to jednak w niszczeniu innych państw muzułmańskich, łącznie z bezczeszczeniem meczetów o kluczowym dla muzułmanów znaczeniu. Większość jego wojsk również wyznawała islam, choć wiara zwykłych nomadów mongolskich była zawsze bardzo powierzchowna. W przeciwieństwie do państwa Czyngis-chana większość terytoriów podbitych przez Timura było zamieszkałych przez ludność osiadłą. Formalnie państwo Timura było chanatem, rządzonym przez potomków Czagataja, którzy jednak w rzeczywistości pełnili jedynie funkcje nie wyższe niż dowódca Tumenu w armii Timura (w roku 1402 po śmierci kolejnego chana nie mianowano już jednak następcy). On sam nosił jedynie tytuł wezyra.

Te wszystkie różnice sprawiają, że mimo mongolskiego pochodzenia wielu naukowców łączy Państwo Timura raczej z tradycją państw muzułmańskich Chorezmu czy nawet Persji niż z ordami mongolskimi.

Słabością jego państwa, która się szybko zemściła, był zupełny brak struktur politycznych. Cała władza była zgromadzona wyłącznie w rękach Tamerlana a jej sprawowanie opierało się wyłącznie na jego osobistym autorytecie. Nic więc dziwnego, że mimo wielu sukcesów i braku jakichkolwiek poważniejszych porażek, orda ta rozleciała się niby domek z kart, zaraz po jego śmierci.

[edytuj] Kalendarium Państwa Tamerlana

• 1359 – Tugłuk, pra, pra wnuk Temudżyna napada Mawarannahr. Timur podporządkowuje mu się i zostaje dowódcą tumenu.
• 1361 -Timur buntuje się przeciw Tugłukowi.
• 1366 – Zdobycie Samarkandy
• 1370 – Timur pokonuje i zabija swojego dotychczasowego sojusznika Husajna i ogłasza się władcą ułusu Czagataja. Przeprowadza gruntowne reformy, tworząc początki oddziałów pieszych i ciężkozbrojnej konnicy.
• 1371 – Podbicie ordy Uzbeckiej
• 1378 – Podbicie Chorezmu i Kaukazu
• 1389-1396 – Dwie wojny ze Złotą Ordą, zajęcie jej stolicy Saraju i zwasalizowanie całej ordy.
• 1398-99 – Atak na północne Indie
• 1400 – Początek wyprawy na Bliski Wschód – rozbicie państwa mameluków i zajęcie Syrii i Palestyny. Kompletne zniszczenie Damaszku.
• 1402 – Zniszczenie azjatyckiej części Imperium Osmańskiego. Zniszczenie Ankary i Bursy. Turcy osmańscy uciekają do Europy.
• 1405 – Wielka wyprawa na Chiny. Na granicy Chin 70. letni Tamerlan umiera i wyprawa zawraca do Samarkandy.
• 1405-1409 – Walki wewnętrzne synów Tamerlana o sukcesję po nim.
• 1409 – Szach Ruch, najmłodszy i ostatni żywy syn Tamerlana scala ponownie państwo.
• 1447 – Śmierć Szach Rucha i ostateczny rozpad państwa.

[edytuj] Bibliografia

Od Rusi do Rosji Lew Gumilow, PIW, ISBN 83-89700-04-2

Dzieje Rosji Feliks Koneczny, Antyk, ISBN 83-87809-81-0

Tamerlen, miecz islamu, zdobywca świata Justin Marozzi, Amber, ISBN 83-241-2508-6 .