kraj Napoleona

Kwas askorbinowy
Ogólne informacje
Nomenklatura systematyczna (IUPAC):
(R)-3,4-dihydroksy-5-((S)-1,2 -dihydroksyetylo)furan-2(5H)-on
Inne nazwy	kwas askorbowy 2,3-didehydro-L-treo-heksono- 1,4-lakton 3-keto-L-gulofuranolakton
Wzór sumaryczny	C6H8O6
SMILES	C(C(C1C(=O)C(=C(O1)O)O)O)O
Masa molowa	176,13 g/mol
Wygląd	białe lub lekko żółte ciało stałe
Identyfikacja
Numer CAS	50-81-7
Właściwości Gęstość i stan skupienia 1,65 g/cm3 ; ciało stałe Rozpuszczalność w wodzie rozpuszczalny Rozp. w innych rozpuszczalnikach etanol, glicerol, glikol propylenowy Temperatura topnienia 192 °C (465,15 K; ±2°[1]) Kwasowość (pKa) Ka1 = 4,17 Ka2 = 11,6
Niebezpieczeństwa
Numer RTECS	CI7650000[2]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą warunków standardowych (25°C, 1000 hPa)

Witamina C (kwas askorbowy, 2,3-didehydro-L-treo-heksono-1,4-lakton, 3-keto-L-gulofuranolakton) - związek organiczny, pochodna glukozy o wzorze sumarycznym C₆H₈O₆. W warunkach standardowych jest białym, krystalicznym ciałem stałym. Dobrze rozpuszcza się w wodzie, roztwór ma odczyn kwasowy.

Witamina C wpływa na wytwarzanie i zachowywanie kolagenu, ułatwia gojenie się ran, złamań, hamuje tworzenie się sińców, powstawania krwotoków, krwawień dziąseł, podnosi odporność na zakażenia, uszkodzenia oraz na choroby, szczególnie w okresach przeciążenia fizycznego, skraca czas trwania zakażenia itd. Bierze także udział w przemianach tyrozyny, syntezie steroidów nadnerczowych. Witamina C ma wpływ na zachowanie prawidłowego potencjału oksydacyjnego w komórce.
Zapotrzebowanie na witaminę C wynosi ok. 60 mg na dobę. Organizmy większości zwierząt i roślin wytwarzają ten związek. Wyjątkiem są organizmy ssaków naczelnych, w tym człowieka, świnki morskiej i niektórych gatunków nietoperzy, do których musi być ona dostarczona z zewnątrz.

Spis treści 1 Skutki niedoboru 2 Skutki nadmiaru 3 Źródła w pożywieniu 4 Zastosowanie w przemyśle spożywczym 5 Przypisy

[edytuj] Skutki niedoboru

Szkorbut, samoistne krwawienia, uszkodzenia naczyń krwionośnych, krwawe wybroczyny, złe gojenie i odnawianie się ran, rozpulchnienie dziąseł, zmiany w zębach (np. zgorzel), bolesność stawów i mięśni, obrzęki kończyn, osłabienie, utrata apetytu, obniżenie wydolności fizycznej, depresja, osteoporoza, niedokrwistość mikrocytarna niedobarwliwa, nadczynność gruczołu tarczowego, zaburzenia neurologiczne, wtórne infekcje, schorzenia żołądka, zapalenie błony śluzowej, przedłużenie okresu zaziębienia organizmu i trudności w leczeniu zakażeń. Ostatecznie może prowadzić do śmierci.

[edytuj] Skutki nadmiaru

Kwas askorbinowy nie jest toksyczny, ale przyjmowany w nadmiarze może wywoływać dolegliwości żołądka, nudności, biegunkę, wymioty, wysypkę skórną, a u osób mających problemy z nerkami przyspieszać tworzenie się kamieni nerkowych, obniżać odporność po radykalnym zmniejszeniu dawki. Jednak mimo tego wszystkiego zazwyczaj jego nadmiary wydalane są z organizmu wraz z moczem.

Stosowanie wyższych niż zalecane dawek witaminy C w czasie ciąży może być szkodliwe dla płodu. Wysokie dawki tej witaminy, według klasyfikacji FDA ryzyka stosowania leków w czasie ciąży, należą do kategorii C. Oznacza to, że w badaniach na zwierzętach wykazano działanie niepożądane na płód, jednak jej wpływ na ciążę człowieka nie jest potwierdzony w badaniach klinicznych.

[edytuj] Źródła w pożywieniu

Świeże owoce i warzywa (szczególnie zielonoliściaste):

• papryka,
• koper ogrodowy,
• liczi,
• owoce dzikiej róży,
• Owoce cytrusowe:
  • cytryny,
  • pomarańcze,
  • grejpfruty,
• kiwi,
• melony,
• ananasy,
• czarne i czerwone porzeczki,
• truskawka,
• jagody czarnego bzu,
• maliny,
• jeżyny,
• brukselka,
• kapusta,
• kalafior,
• rzepa,
• cebula zwyczajna,
• szpinak,
• brokuły,
• groszek zielony,
• kalarepa,
• szparagi,
• jabłka,
• soja,
• ziemniaki - główne źródło witaminy C dla mieszkańców wielu krajów,
• pomidory,
• karczochy.

[edytuj] Zastosowanie w przemyśle spożywczym

Kwas askorbinowy jest przeciwutleniaczem i jako taki jest stosowany w przemyśle spożywczym, podobnie jak jego sole i estry. Symbole stosowane do oznaczenia tych związków:

• E300 - kwas askorbinowy
• E301 - askorbinian sodu
• E302 - askorbinian wapnia
• E303 - askorbinian potasu
• E304 - estry kwasów tłuszczowych i kwasu askorbinowego
  • E304(i) - palmitynian askorbylu
  • E304(ii) - stearynian askorbylu

Przypisy