Kościerzyna

Współrzędne: 54°07' N 17°59' E54.1166667 17.9833333 (Kościerzyna)

Kościerzyna


Herb Kościerzyny	Flaga Kościerzyny

Gmina
- rodzaj

Kościerzyna
miejska

1398

15,83 km²

Położenie

54° 07' N
17° 59' E

Wysokość

150 m n.p.m.

Ludność (2004)
• liczba ludności
• gęstość

23 145
1462,1 os./km²

Strefa numeracyjna
(do 2005)

Kod pocztowy

83-400 do 83-401

Tablice rejestracyjne

GKS

Położenie na mapie Polski

Kościerzyna

TERC10
(TERYT)

6222906011

Urząd miejski³

ul. 3 Maja 9 83-400 Kościerzyna
tel. 58 680-23-00; faks 58 680-23-20
(e-mail)

Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Strona internetowa miasta

Rynek w Kościerzynie

Kościerzyna (kaszb. Kòscérzëna, niem. Berent) to miasto i gmina w północnej Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie kościerskim. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa gdańskiego. Jest jedynym miastem w Europie mającym dwa sanktuaria: Matki Boskiej Kościerskiej Królowej Rodzin i Matki Boskiej Bolesnej Królowej Anielskiej.

Spis treści

1 Położenie
2 Struktura powierzchni
- 2.1 Dzielnice i osiedla
3 Demografia
4 Legenda
5 Historia
6 Religia
7 Zabytki
- 7.1 Zagrożenia ekologiczne
8 Ludność
9 Osoby związane z Kościerzyną
10 Sąsiednie gminy
11 Miasta partnerskie
12 Przypisy
13 Zobacz też
14 Linki zewnętrzne

[edytuj] Położenie

Leży w południowej części Pojezierza Kaszubskiego na Kaszubach, jest popularnym centrum turystycznym. Wysokość nad poziomem morza: 150 m. Miasto otoczone jest przez jeziora - Gałęźne, Kapliczne, Wierzysko, niedaleko leżą także jeziora Garczyn, Sudomie i Osuszyno.

Kościerzyna leży przy skrzyżowaniu 20, 214 i 221. Oddalone od niej są:

Słupsk o 90 km na północny zachód,
Gdańsk o 60 km na północny wschód,
Starogard Gdański o 50 km na południowy wschód,
Bydgoszcz o 150 km na południe.

Kościerzyna jest też węzłem kolejowym. Krzyżują się tam trasy Nowa Wieś Wielka - Gdynia Port Centralny, Kościerzyna - Chojnice, Kościerzyna - Gołubie (rozebrana), Pszczółki - Kościerzyna (nieczynna). Dodatkowo przyjeżdżają tu pociągi z Wierzchucina.

[edytuj] Struktura powierzchni

Według danych z roku 2005⁶, Kościerzyna ma obszar 15,83 km², w tym:

użytki rolne: 55%
użytki leśne: 5%

Miasto zajmuje 1,36% powierzchni powiatu.

[edytuj] Dzielnice i osiedla

Cegielnia, Flokusy, Markubowo, Osada Leśna, Osiedle Marii Curie Skłodowskiej, Osiedle Plebanka, Osiedle Rogali, Osiedle Tysiąclecia, Osiedle Za Dworcem, Plebanka, Szydlice, Wierzysko i Osiedle Zachód (Budownictwo TBS).

[edytuj] Demografia

Dane z 30 czerwca 2004²:

Opis	Ogółem		Kobiety		Mężczyźni
jednostka	osób	%	osób	%	osób	%
populacja	23 145	100	11 933	51,6	11 212	48,4
gęstość zaludnienia (mieszk./km²)	1462,1		753,8		708,3

Według danych z roku 2005⁶, średni dochód na mieszkańca wynosił 1538,67 zł.

[edytuj] Legenda

Z historią miasta związanych jest wiele ciekawych opowieści. Jedna z nich dotyczy herbu Kościerzyny, na którym widnieje niedźwiedź pod dębem. Niedźwiedź - ponieważ według legendy przed wiekami zwierzę to nękało mieszkańców osady leżącej na terenie dzisiejszego miasta. Potężna bestia była postrachem okolicy. Napotkanych w borze ludzi zabijała uderzeniem silnych łap, siejąc powszechne przerażenie. Do czasu, aż znalazł się śmiałek - odważny syn kowala, który postanowił położyć kres życiu bestii. Wziąwszy dzidę i tarczę w głębi puszczy stoczył z niedźwiedziem bój na śmierć i życie. Zwierzę przegrało z człowiekiem. Po powrocie zwycięzca został przez wdzięcznych mieszkańców obwołany wodzem plemienia. Na jego tarczy umieszczono wizerunek niedźwiedzia jako symbolu siły. Rosochaty dąb, pod którym kroczy zwierzę, symbolizuje zaś potęgę i wieczne trwanie.

[edytuj] Historia

Początki miasta pod koniec XIII wieku. Początkowo była to osada znajdująca się przy grodzie obronnym. Prawa miejskie uzyskała w 1398.

Do XIX wieku był to ośrodek rejonu rolniczego. Od połowy XIX wieku ważny ośrodek polskości na Kaszubach. W 1931 roku przez Kościerzynę poprowadzono tzw. magistralę węglową (Śląsk-Gdynia). W czasie II wojny światowej Kościerzyna została wcielona do III Rzeszy; wymordowano m.in. wielu Kaszubów, wśród nich inteligencję. 8 marca 1945 miasto zostało wyzwolone przez Armię Czerwoną, jednak kontakt z żołnierzami radzieckimi, dokonującymi często grabieży i gwałtów na miejscowej ludności, niesłusznie traktowanej jako niemiecka, zapisał się negatywnie w pamięci mieszkańców.

W czasach PRL-u (1944-89) liczba ludności zwiększyła się poprzez wybudowanie kilku osiedli bloków mieszkalnych. Jednocześnie dbano o kulturę; w 1965r. założona została (druga w kraju) Izba Regionalna. W latach osiemdziesiątych rozpoczęto budowę nowego szpitala (ukończony w 1998r.); to miało być zaplecze sanitarne dla Trójmiasta w wypadku użycia broni masowego rażenia.

W 2006r. podpisano dekret o utworzeniu lokalnej strefy ekonomicznej; mają się także rozpocząć prace przy budowie basenu.

[edytuj] Religia

Na terenie miasta działalność duszpasterską prowadzi Kościół Rzymskokatolicki oraz Kościół Zielonoświątkowy - protestancka wspólnota o charakterze ewangelicznym.

[edytuj] Zabytki

Obraz Matki Bożej z IX wieku w Kościele Zmartwychwstańców
Na ul. Towarowej skansen parowozów (czynny codziennie od 10 do 18).
Kościół świętej Trójcy - zbudowany w latach 1914-1917 na planie krzyża greckiego w stylu neobarokowym. W kościele znajduje się cudowny obraz Matki Boskiej Kościerskiej, który jest namalowaną w 1616 roku kopią dzieła z IX wieku.
Pomnik Józefa Wybickiego, autorstwa Wawrzyńca Sampa, z 1975r.
Na ulicy 8 Marca był kiedyś cmentarz ewangelicki; obecnie to jest park osiedlowy;
Kościół Zmartwychwstańców zbudowany w latach 1892-1894, neogotycki, do 1945 ewangelicki;
Rynek (układ ulic ze średniowiecza; kamienice, łącznie z ratuszem, są z XIX wieku);

[edytuj] Zagrożenia ekologiczne

W odległości 800 metrów od Szpitala Specjalistycznego w Kościerzynie ma powstać żwirownia. Radny Powiatu Kościerskiego Piotr Lizakowski zamieścił na swojej stronie "Nie dla żwirowni pod Kościerzyną" [[1]] materiały w sprawie zaprzestania powstania kopalni odkrywkowej oraz informacje o negatywnym oddziaływaniu kopalni na środowisko naturalne. Działania w tej sprawie podjęło też Stowarzyszenie Ekologiczne Eko-Star. Informacja o żwirowni w Kościerzynie na stronie Eko-Star [[2]]