Kiszyniów
Współrzędne: 47°00'50" N 28°51'00" E
| Kiszyniów | |||||
|
|||||
 Pałac Opery i Baletu |
|||||
| Państwo |  Mołdawia |
||||
| miasto wydzielone | Kiszyniów | ||||
| burmistrz | Dorin Chirtoacă | ||||
| Powierzchnia | 565 km² | ||||
| Położenie | 47° 00' 50 '' N 28° 51' 00 '' E |
||||
| Ludność (2006) • liczba ludności • gęstość • aglomeracja |
760 398 1426 os./km² 920 000 |
||||
| Tablice rejestracyjne | CHS | ||||
| Miasta partnerskie |  Ankara (Turcja)
|
||||
|
Położenie na mapie Mołdawii
  Kiszyniów
|
|||||
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|||||
| Strona internetowa | |||||
.png.html)
Kiszyniów (mołd., rum. Chişinău, mołd.-cyrylica Кишинэу, ros. Кишинёв, ukr. Кишинів) - stolica i największe miasto Mołdawii, zamieszkany przez 610 946 mieszkańców [1].
Miasto zajmuje powierzchnię 565 km², dzieli się na 5 sektorów: Centru, Botanica, Buiucani, Râşcani, Ciocana.
W Kiszyniowie mieści się uniwersytet, ponadto sześć szkół wyższych, liczne teatry, muzea i placówki kulturalne.
Spis treści |
[edytuj] Historia
Kiszyniów założono w 1466 roku na terenie Hospodarstwa Mołdawskiego. Na przełomie XV i XVI wieku wraz z całym krajem dostał się pod panowanie Turcji. Przez wiele lat miasto było stolicą żupy (mołd., rum. judeţul) Lăpuşna. W 1812 roku Kiszyniów zaanektowała Rosja, czyniąc je stolicą guberni besarabskiej. W 1903 roku miał miejsce w Kiszyniowie jeden z największych w historii pogromów ludności żydowskiej, inspirowany przez prężnie działająca w carskiej Rosji czarną sotnię (Żydzi stanowili wówczas większość mieszkańców Kiszyniowa).
W 1918 roku miasto wraz z całą Besarabią zostało po raz pierwszy w swej historii wcielone do Rumunii. W 1940 r., na mocy ugody niemiecko-radzieckiej Kiszyniów wraz z Besarabią został przyłączony do ZSRR. W tym samym roku została z Tyraspolu do Kiszyniowa przeniesiona stolica Mołdawii Radzieckiej. W czerwcu 1941 r. w wyniku agresji Niemiec i Rumunii na ZSRR Kiszyniów znalazł się po raz drugi w granicach Rumunii. Podczas okupacji rumuńskiej przez miasto przetoczyła się kolejna fala pogromów ludności żydowskiej, eliminując niemal całkowicie Żydów z tła etnicznego miasta. W 1944 Armia Czerwona wyparła wojska faszystowskie z Besarabii, a Kiszyniów ponownie stał się stolicą Mołdawskiej SRR. Po rozwiązaniu ZSRR w 1991, Kiszyniów stał się stolicą niepodległej Mołdawii.
[edytuj] Geografia
Kiszyniów położony jest w centrum kraju, w jednym z bardziej urodzajnych terenów (uprawa wina i owoców), nad rzeką Byk, prawym dopływem Dniestru.
[edytuj] Demografia
Całkowita liczba ludności: 610 946 [1]
Struktura etniczna miasta w 2004 roku:[2]
- 67.6% Mołdawianie*
- 13.9% Rosjanie
- 8.3% Ukraińcy
- 4.5% Rumuni*
- 1.2% Bułgarzy
- 0.9% Gagauzi
- 1.6% pozostałe narodowości
- 1.9% możliwy błąd statystyczny
Dane oznaczone za pomocą * są trudne do zweryfikowania. Dla bliższego zapoznania się z problemem zobacz Mołdawianie a Rumuni w artykule Mołdawianie.
[edytuj] Osobistości związane z Kiszyniowem
[edytuj] Zabytki
- Cerkiew Narodzenia Pańskiego
- bulwar Stefana III Wielkiego
- domy z XIX wieku
- łuk triumfalny
[edytuj] Gospodarka i komunikacja
W Kiszyniowie rozwija się głównie przemysł spożywczy (liczne winiarnie), przetwórstwo warzyw i owoców, przemysł tytoniowy i tekstylny. Nieopodal Kiszyniowa znajduje się międzynarodowe lotnisko, ponadto rozciąga się tu węzeł kolejowy na linii Stambuł - Moskwa ze stacją Kiszyniów.
[edytuj] Galeria
 Park |
 Cerkiew |
 Łuk triumfalny |
 Park |
 Dworzec kolejowy |
[edytuj] Przypisy
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Zdjęcia z Kiszyniowa, zdjęcia nocne
- Kiszeniew w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich
Rejony: Anenii Noi • Basarabeasca • Briceni • Cahul • Cantemir • Călăraşi • Căuşeni • Cimişlia • Criuleni • Donduşeni • Drochia • Dubosary • Edineţ • Faleşti • Floreşti • Glodeni • Hînceşti • Ialoveni • Leova • Nisporeni • Ocniţa • Orhei • Rezina • Rîşcani • Sîngerei • Soroca • Străşeni • Şoldăneşti • Ştefan Vodă • Taraclia • Teleneşti • Ungheni
Miasta wydzielone: Miasto Stołeczne Kiszyniów • Bendery • Bielce • Komrat • Tyraspol
Regiony autonomiczne: Gagauzja • Naddniestrze (autonomia kwestionowana)