Jonizacja
Jonizacja - powstanie jonu z obojętnego atomu lub cząsteczki.
Może się ona odbywać na kilka sposobów:
- Na poziomie atomowym:
-
- zderzenie atomu z cząstką o wysokiej energii np. protonem, elektronem, cząstką α;
- na skutek wzajemnych zderzeń obojętnych atomów o dużej energii kinetycznej - jonizacja termiczna;
- poprzez wybicie elektronu z powłok atomowych w wyniku absorpcji kwantu promieniowania elektromagnetycznego;
- w wyniku wyrzucenia z atomu elektronu po wychwycie elektronu przez jÄ…dro.
W ten sposób powstają wolne jony dodatnie i swobodne elektrony, które przyłączając się do obojętnych atomów tworzą jony ujemne;
- Na poziomie czÄ…steczki:
-
- poprzez rozpad wiązań chemicznych, w wyniku czego jedna część cząsteczki dostaje oba elektrony wcześniej uczestniczące w wiązaniu, taki rozpad nazywa się dysocjacją elektrolityczną - w ten sposób powstają luźne pary jonowe;
- poprzez reakcję chemiczną, w której jedna cząsteczka (donor) dostarcza elektrony drugiej (akceptor) jednak nie ulegają przy tym rozbiciu żadne wiązania - nazywa się to jonizacją chemiczną - w ten sposób również powstają luźne pary jonowe;
Zjawisku jonizacji towarzyszy zjawisko rekombinacji, czyli procesu odwrotnego, polegającego na zobojętnianiu się swobodnych elektronów i jonów dodatnich lub na łączeniu się jonów o przeciwnych znakach. W warunkach równowagi tempo jonizacji jest równe tempu rekombinacji, co powoduje utrzymywanie się stałego stopnia jonizacji danego ośrodka.
[edytuj] Energia jonizacji
Zobacz więcej w osobnym artykule: Energia jonizacji.Energia potrzebna do jednostkowej jonizacji atomu, tzn. oderwania jednego elektronu z atomu, maleje ze wzrostem numeru okresu (większa odległość od jądra i słabsze siły przyciągania elektronu z powłoki walencyjnej), a generalnie (z licznymi wyjątkami, biorąc pod uwagę kolejne wartości) rośnie wraz ze wzrostem numeru grupy.