Gołębiowate
| Gołębiowate | |
 sierpówka Streptopelia decaocto |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarioty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | ptaki |
| Podgromada | Neornithes |
| Nadrząd | neognatyczne |
| Rząd | gołębiowe |
| Rodzina | gołębiowate |
| Nazwa systematyczna | |
| Columbidae | |
| Leach, 1820 | |
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|
Gołębiowate (gołębie właściwe) (Columbidae) - rodzina ptaków z rzędu gołębiowych (Columbiformes). Obejmuje w większości gatunki związane z drzewami, lecz występują również związane ze skałami i naziemne, zamieszkujące cały świat poza okolicami okołobiegunowymi.
[edytuj] Cechy charakterystyczne
Ptaki te charakteryzują się następującymi cechami:
- krępa budowa ciała
- stosunkowo mała głowa i dziób
- u nasady dzioba nabrzmiała, miękka woskówka
- miękkie i gęste upierzenie
- większość dobrze, szybko lata
- długość ciała od 15 do 65 cm
- pokarm roślinny - zasadniczo nasiona, niekiedy bezkręgowce
- pijąc zanurzają dziób w wodzie i wsysają ją
- gniazdo stanowi zazwyczaj platforma z drobnych gałązek
- zazwyczaj dwa jaja w zniesieniu (rzadziej jedno)
- gniazdowniki
- oboje rodzice wysiadują jaja i karmią młode
- pokarm piskląt przez pierwsze dni stanowi ptasie mleczko.
[edytuj] Gatunki gołębiowatych
Do rodziny należą następujące rodzaje i gatunki (około 285)[1]:
[edytuj] Podrodzina: Columbinae - gołębie
[edytuj] Rodzaj: Columba
- gołąb skalny (Columba livia)
- gołąb górski (Columba rupestris)
- gołąb białobrzuchy (Columba leuconota)
- gołąb okularowy (gołąb gwinejski) (Columba guinea)
- gołąb białokryzy (Columba albitorques)
- gołąb siniak (Columba oenas)
- gołąb brunatny (Columba eversmanni)
- gołąb somalijski (Columba oliviae)
- gołąb grzywacz (Columba palumbus) - jedyny gatunek nie podlegający ochronie w Polsce
- gołąb maderski (Columba trocaz)
- gołąb kanaryjski (Columba bollii)
- gołąb kongijski (Columba unicincta)
- gołąb laurowy (Columba junoniae)
- gołąb żółtooki (Columba arquatrix)
- gołąb kameruński (Columba sjostedti)
- gołąb kasztanowaty (Columba thomensis)
- gołąb śniady (Columba pollenii)
- gołąb himalajski (Columba hodgsonii)
- gołąb pstrogłowy (Columba albinucha)
- gołąb jasnoszyi (Columba pulchricollis)
- gołąb brązowogrzbiety (Columba elphinstonii)
- gołąb liliowy (Columba torringtoni)
- gołąb jasnogłowy (Columba punicea)
- gołąb srebrzysty (Columba argentina)
- gołąb siwogłowy (Columba palumboides)
- gołąb czarny (Columba janthina)
- gołąb białogardły (Columba vitiensis)
- gołąb białogłowy (Columba leucomela)
- gołąb boniński (Columba versicolor) †
- gołąb srebrnokryzy (Columba jouyi) †
- gołąb żółtonogi (Columba pallidiceps)
- gołąb karaibski (Columba leucocephala syn. Patagioenas leucocephala)
- gołąb antylski (Columba squamosa syn. Patagioenas livia)
- gołąb łuskowany (Columba speciosa)
- gołąb łuskogrzbiety (Columba picazuro)
- gołąb gołooki (Columba corensis)
- gołąb plamisty (Columba maculosa)
- gołąb pręgosterny (Columba fasciata syn. Patagioenas fasciata)
- gołąb chilijski (Columba araucana)
- gołąb jamajski (Columba caribaea)
- gołąb różowawy (Columba cayennensis)
- gołąb czerwonodzioby (Columba flavirostris syn. Patagioenas flavirostris)
- gołąb peruwiański (Columba oenops)
- gołąb różowoszyi (Columba inornata)
- gołąb ołowiany (Columba plumbea)
- gołąb brązowy (Columba subvinacea)
- gołąb krótkodzioby (Columba nigrirostris)
- gołąb mały (Columba goodsoni)
- gołąb szarogłowy (Columba delegorguei)
- gołąb lśniący (gołąb wspaniałogłowy) (Columba iriditorques)
- gołąb zatokowy (Columba malherbii)
- gołąb cynamonowy (Columba larvata)
- gołąb białoczelny (Columba simplex)
- Columba duboisi †
[edytuj] Rodzaj: Nesoenas
- gołąb rdzawosterny (Nesoenas mayeri)
[edytuj] Rodzaj: Streptopelia
- turkawka (Streptopelia turtur)
- turkawka żałobna (Streptopelia lugens)
- turkawka różowobrzucha (Streptopelia hypopyrrha)
- turkawka wschodnia (synogarlica wschodnia) (Streptopelia orientalis)
- synogarlica wyspowa (Streptopelia bitorquata)
- sierpówka (synogarlica turecka) (Streptopelia decaocto)
- cukrówka (synogarlica północnoafrykańska) (Streptopelia roseogrisea)
- synogarlica białoskrzydła (Streptopelia reichenowi)
- synogarlica okularowa (Streptopelia decipiens)
- synogarlica czerwonooka (s. żółtolica) (Streptopelia semitorquata)
- synogarlica popielata (Streptopelia capicola)
- synogarlica różowa (s. czerwonowinna) (Streptopelia vinacea)
- synogarlica mała (Streptopelia tranquebarica)
- synogarlica brunatna (Streptopelia picturata)
- synogarlica perłoszyja (Streptopelia chinensis)
- synogarlica senegalska (Streptopelia senegalensis)
- Streptopelia risoria (udomowiony, klasyfikacja niepewna)
[edytuj] Rodzaj: Macropygia
- kasztanówka prążkowana (Macropygia unchall)
- kasztanówka cienkodzioba (Macropygia amboinensis)
- kasztanówka bażancia (Macropygia phasianella)
- kasztanówka wielka (Macropygia magna)
- kasztanówka rudogłowa (Macropygia rufipennis)
- kasztanówka filipińska (Macropygia tenuirostris)
- kasztanówka rdzawa (Macropygia emiliana)
- kasztanówka czarnodzioba (Macropygia nigrirostris)
- kasztanówka zmienna (Macropygia mackinlayi)
- kasztanówka mała (Macropygia ruficeps)
[edytuj] Rodzaj: Reinwardtoena
- ogonówka duża (Reinwardtoena reinwardtii)
- ogonówka biało-czarna (Reinwardtoena browni)
- ogonówka czubata (Reinwardtoena crassirostris)
[edytuj] Rodzaj: Turacoena
- ogonówka białolica (Turacoena manadensis)
- ogonówka czarna (Turacoena modesta)
[edytuj] Rodzaj: Turtur
- turkaweczka zielonoplamkowa (Turtur chalcospilos)
- turkaweczka czarnodzioba (gołąb rudoplamy) (Turtur abyssinicus)
- turkaweczka modroplamkowa (gołąb karlik) (Turtur afer)
- turkaweczka białoczelna (jamburynek) (Turtur tympanistria)
- turkaweczka modrogłowa (gołąb dziewczęcy) (Turtur brehmeri)
[edytuj] Rodzaj: Oena
- turkaweczka czarnogardła (gołąbek czarnogardły) (Oena capensis)
[edytuj] Rodzaj: Chalcophaps
- miedzianka szmaragdowa (gołąb zielonoskrzydły) (Chalcophaps indica)
- miedzianka białoczelna (Chalcophaps stephani)
[edytuj] Rodzaj: Henicophaps
- błyskolotka białogłowa (Henicophaps albifrons)
- błyskolotka białobrzucha (Henicophaps foersteri)
[edytuj] Rodzaj: Phaps
- błyskolotka białogardła (Phaps chalcoptera)
- błyskolotka mała (Phaps elegans)
- błyskolotka maskowa (Phaps histrionica)
[edytuj] Rodzaj: Ocyphaps
- aborygenek długoczuby (gołąbek długoczuby) (Ocyphaps lophotes)
[edytuj] Rodzaj: Geophaps
- aborygenek lancetoczuby (Geophaps plumifera)
- aborygenek wąsaty (Geophaps scripta)
- aborygenek maskowy (Geophaps smithii)
[edytuj] Rodzaj: Petrophassa
- aborygenek rdzawopióry (Petrophassa rufipennis)
- aborygenek białopióry (Petrophassa albipennis)
[edytuj] Rodzaj: Geopelia
- gołąbek diamentowy (Geopelia cuneata)
- gołąbek zebrowany (Geopelia striata)
- gołąbek łuskowany (Geopelia placida)
- gołąbek falisty (Geopelia maugei)
- gołąbek duży (Geopelia humeralis)
[edytuj] Rodzaj: Leucosarcia
- wonga (Leucosarcia melanoleuca)
[edytuj] Rodzaj: Ectopistes
- gołąb wędrowny (Ectopistes migratorius) †
[edytuj] Rodzaj: Zenaida
- gołębiak karoliński (gołąb karoliński) (Zenaida macroura)
- gołębiak kasztanowaty (Zenaida graysoni)
- gołębiak plamouchy (Zenaida auriculata)
- gołębiak cynamonowy (Zenaida aurita)
- gołębiak plamisty (Zenaida galapagoensis)
- gołębiak białoskrzydły (Zenaida asiatica)
- gołębiak szarosterny (Zenaida meloda)
[edytuj] Rodzaj: Columbina
- gołąbeczek malutki (Columbina passerina)
- gołąbeczek karłowaty (Columbina minuta)
- gołąbeczek szarawy (Columbina buckleyi)
- gołąbeczek cynamonowy (Columbina talpacoti)
- gołąbeczek białoskrzydły (Columbina picui)
- gołąbeczek szarogłowy (Columbina cruziana)
- gołąbeczek rdzawy (Columbina cyanopis)
[edytuj] Rodzaj: Claravis
- siniaczek plamisty (Claravis pretiosa)
- siniaczek paskowany (Claravis godefrida)
- siniaczek purpurowy (Claravis mondetoura)
[edytuj] Rodzaj: Metriopelia
- żółtook łuskowany (Metriopelia ceciliae)
- żółtook szarogłowy (Metriopelia morenoi)
- żółtook duży (Metriopelia melanoptera)
- żółtook złotoplamy (Metriopelia aymara)
[edytuj] Rodzaj: Scardafella
- łuskowiak aztecki (Scardafella inca syn. Columbina inca)
- łuskowiak jarzębaty (Scardafella squammata)
[edytuj] Rodzaj: Uropelia
- żółtonóżek (Uropelia campestris)
[edytuj] Rodzaj: Leptotila
- gołębik białosterny (Leptotila verreauxi)
- gołębik białolicy (Leptotila megalura)
- gołębik szaroczelny (Leptotila rufaxilla)
- gołębik siwogłowy (Leptotila plumbeiceps)
- gołębik blady (Leptotila pallida)
- gołębik panamski (Leptotila battyi)
- gołębik grenadyjski (Leptotila wellsi)
- gołębik duży (Leptotila jamaicensis)
- gołębik szaropierśny (Leptotila cassini)
- gołębik ochrowy (Leptotila ochraceiventris)
- gołębik kolumbijski (Leptotila conoveri)
[edytuj] Rodzaj: Geotrygon
- błyskotek purpurowy (Geotrygon lawrencii)
- błyskotek kraterowy (Geotrygon carrikeri)
- błyskotek zielonoszyi (Geotrygon costaricensis)
- błyskotek rdzawogłowy (Geotrygon goldmani)
- błyskotek szafirowy (Geotrygon saphirina)
- błyskotek białoczelny (Geotrygon caniceps)
- błyskotek czubaty (Geotrygon versicolor)
- błyskotek brunatny (Geotrygon chiriquensis)
- błyskotek wąsaty (Geotrygon veraguensis)
- błyskotek białolicy (Geotrygon albifacies)
- błyskotek łuskoszyi (Geotrygon linearis)
- błyskotek białogardły (Geotrygon frenata)
- błyskotek zielonogłowy (Geotrygon chrysia)
- błyskotek białowąsy (Geotrygon mystacea)
- błyskotek fioletowy (Geotrygon violacea)
- błyskotek rdzawy (Geotrygon montana)
[edytuj] Rodzaj: Starnoenas
- błyskotek modrogłowy (Starnoenas cyanocephala)
[edytuj] Rodzaj: Caloenas
- nikobarczyk (gołąb nikobarski) (Caloenas nicobarica)
[edytuj] Rodzaj: Gallicolumba
- wyspiarek zbroczony (Gallicolumba luzonica)
- wyspiarek płowobrzuchy (Gallicolumba criniger)
- wyspiarek szarosterny (Gallicolumba platenae)
- wyspiarek brązowoskrzydły (Gallicolumba keayi)
- wyspiarek złotoplamy (Gallicolumba menagei)
- wyspiarek złotopierśny (Gallicolumba rufigula)
- wyspiarek złotoczelny (Gallicolumba tristigmata)
- wyspiarek białobrewy (Gallicolumba jobiensis)
- wyspiarek karoliński (Gallicolumba kubaryi)
- wyspiarek polinezyjski (Gallicolumba erythroptera)
- wyspiarek mariański (Gallicolumba xanthonura)
- wyspiarek rdzawogłowy (Gallicolumba stairi)
- wyspiarek siwogłowy (Gallicolumba sanctaecrucis)
- wyspiarek grubodzioby (Gallicolumba salamonis) †
- wyspiarek ciemny (Gallicolumba rubescens)
- wyspiarek papuaski (Gallicolumba beccarii)
- wyspiarek rdzawokarkowy (Gallicolumba canifrons)
- wyspiarek jasnogłowy (Gallicolumba hoedtii)
- Gallicolumba ferruginea †
- Gallicolumba norfolciensis †
[edytuj] Rodzaj: Trugon
- papuasek (Trugon terrestris)
[edytuj] Rodzaj: Microgoura
- korończyk (Microgoura meeki) †
[edytuj] Podrodzina: Otidiphabinae - bażanciaki
[edytuj] Rodzaj: Otidiphaps
- bażanciak (Otidiphaps nobilis)
[edytuj] Podrodzina: Gourinae - korońce
[edytuj] Rodzaj: Goura
- koroniec siodłaty (Goura cristata)
- koroniec błękitny (Goura scheepmakeri)
- koroniec plamoczuby (Goura victoria)
[edytuj] Podrodzina: Didunculinae - zębacze
[edytuj] Rodzaj: Didunculus
- zębacz (Didunculus strigirostris)
[edytuj] Podrodzina: Treroninae - trerony
[edytuj] Rodzaj: Phapitreron
- brązaczek białouchy (Phapitreron leucotis)
- brązaczek ametystowy (Phapitreron amethystina)
- brązaczek ametystowy (Phapitreron cinereiceps)
[edytuj] Rodzaj: Treron
- treron cynamonowy (Treron fulvicollis)
- treron mały (Treron olax)
- treron różowoszyi (Treron vernans)
- treron zielonolicy (Treron bicincta)
- treron żółtolicy (Treron pompadora)
- treron grubodzioby (Treron curvirostra)
- treron szarolicy (Treron griseicauda)
- treron zielonosiwy (Treron teysmannii)
- treron zielony (Treron floris)
- treron timorski (Treron psittacea)
- treron wielki (Treron capellei)
- treron złotoszyi (Treron phoenicoptera)
- treron żółtobrzuchy (winago) (Treron waalia)
- treron malgaski (Treron australis)
- treron krasnonosy (t. czerwononosy) (Treron calva)
- treron szarogłowy (Treron pembaensis)
- treron papugodzioby (Treron sanctithomae)
- treron ostrosterny (Treron apicauda)
- treron sumatrzański (Treron oxyura)
- treron białobrzuchy (Treron seimundi)
- treron klinosterny (Treron sphenura)
- treron złotolicy (Treron sieboldii)
- treron złotogłowy (Treron formosae)
[edytuj] Rodzaj: Ptilinopus
- owocożer czarnogrzbiety (Ptilinopus cinctus)
- owocożer czarnowstęgi (Ptilinopus alligator)
- owocożer czerwonoplamy (Ptilinopus dohertyi)
- owocożer różowogłowy (Ptilinopus porphyreus)
- owocożer czarnouchy (Ptilinopus marchei)
- owocożer szarolicy (Ptilinopus merrilli)
- owocożer barwny (Ptilinopus occipitalis)
- owocożer bordowouchy (Ptilinopus fischeri)
- owocożer czerwonolicy (Ptilinopus jambu)
- owocożer ciemnobrody (Ptilinopus subgularis)
- owocożer czarnobrody (Ptilinopus leclancheri)
- owocożer żółtobrzuchy (Ptilinopus bernsteinii)
- owocożer purpurowy (Ptilinopus magnificus)
- owocożer perłoskrzydły (Ptilinopus perlatus)
- owocożer ozdobny (Ptilinopus ornatus)
- owocożer plamoskrzydły (Ptilinopus tannensis)
- owocożer złotoczelny (Ptilinopus aurantiifrons)
- owocożer złotobrzuchy (Ptilinopus wallacii)
- owocożer wspaniały (Ptilinopus superbus)
- owocożer tęczowy (Ptilinopus perousii)
- owocożer krasnogłowy (Ptilinopus porphyraceus)
- owocożer szaroszyi (Ptilinopus pelewensis)
- owocożer różowoczelny (Ptilinopus rarotongensis)
- owocożer mariański (Ptilinopus roseicapilla)
- owocożer królewski (Ptilinopus regina)
- owocożer srebrnogłowy (Ptilinopus richardsii)
- owocożer atolowy (Ptilinopus purpuratus)
- owocożer miedziany (Ptilinopus chalcurus)
- owocożer koralowy (Ptilinopus coralensis)
- owocożer czerwonobrzuchy (Ptilinopus greyii)
- owocożer różowobrzuchy (Ptilinopus huttoni)
- owocożer białoczelny (Ptilinopus dupetithouarsii)
- owocożer czerwonowąsy (Ptilinopus mercierii) †
- owocożer szarogłowy (Ptilinopus insularis)
- owocożer koroniasty (Ptilinopus coronulatus)
- owocożer białolicy (Ptilinopus pulchellus)
- owocożer niebieskoczelny (Ptilinopus monacha)
- owocożer nadobny (Ptilinopus rivoli)
- owocożer żółtopierśny (Ptilinopus solomonensis)
- owocożer czerwonopierśny (Ptilinopus viridis)
- owocożer białogłowy (Ptilinopus eugeniae)
- owocożer zielony (Ptilinopus iozonus)
- owocożer guzodzioby (Ptilinopus insolitus)
- owocożer siwogłowy (Ptilinopus hyogaster)
- owocożer brodawkowy (Ptilinopus granulifrons)
- owocożer żółtobrody (Ptilinopus melanospila)
- owocożer karłowaty (Ptilinopus nanus)
- owocożer żółtooki (Ptilinopus arcanus)
- owocożer ognisty (Ptilinopus victor)
- owocożer złotawy (Ptilinopus luteovirens)
- owocożer żółtogłowy (Ptilinopus layardi)
[edytuj] Rodzaj: Drepanoptila
- strzępopiór (Drepanoptila holosericea)
[edytuj] Rodzaj: Alectroenas
- koralczyk maurytyjski (Alectroenas nitidissima) †
- koralczyk niebieskawy (Alectroenas madagascariensis)
- koralczyk srebrnogłowy (Alectroenas sganzini)
- koralczyk czerwonogłowy (Alectroenas pulcherrima)
- koralczyk maskareński (Alectroenas rodericana) †
[edytuj] Rodzaj: Ducula
- muszkatela różowobrzucha (Ducula poliocephala)
- muszkatela białobrzucha (Ducula forsteni)
- muszkatela okularowa (Ducula mindorensis)
- muszkatela spiżowa (Ducula radiata)
- muszkatela brunatnobrzucha (Ducula carola)
- muszkatela miedziana (Ducula aenea)
- muszkatela białooka (Ducula perspicillata)
- muszkatela złotooka (Ducula concinna)
- muszkatela brodawkowata (Ducula pacifica)
- muszkatela szarogłowa (Ducula oceanica)
- muszkatela niebieskawa (Ducula aurorae)
- muszkatela płaskodzioba (Ducula galeata)
- muszkatela krasnonosa (Ducula rubricera)
- muszkatela szmaragdowa (Ducula myristicivora)
- muszkatela czerwonorzytna (Ducula rufigaster)
- muszkatela cynamonowa (Ducula basilica)
- muszkatela pręgosterna (Ducula finschii)
- muszkatela górska (Ducula chalconota)
- muszkatela blada (Ducula pistrinaria)
- muszkatela różowawa (Ducula rosacea)
- muszkatela ciemna (Ducula whartoni)
- muszkatela popielata (Ducula pickeringii)
- muszkatela płowa (Ducula latrans)
- muszkatela kasztanowobrzucha (Ducula brenchleyi)
- muszkatela ciemnobrzucha (Ducula bakeri)
- muszkatela nowokaledońska (Ducula goliath)
- muszkatela czerwonooka (Ducula pinon)
- muszkatela czarna (Ducula melanochroa)
- muszkatela obrożna (Ducula mullerii)
- muszkatela różowoszyja (Ducula zoeae)
- muszkatela kasztanowata (Ducula badia)
- muszkatela ciemnogrzbieta (Ducula lacernulata)
- muszkatela płowobrzucha (Ducula cineracea)
- muszkatela dwubarwna (Ducula bicolor)
- muszkatela srokata (Ducula spilorrhoa)
- muszkatela biała (Ducula luctuosa)
[edytuj] Rodzaj: Lopholaimus
- siwiec (Lopholaimus antarcticus)
[edytuj] Rodzaj: Hemiphaga
- garlica maoryska (Hemiphaga novaeseelandiae)
[edytuj] Rodzaj: Cryptophaps
- garlica szarogłowa (Cryptophaps poecilorrhoa)
[edytuj] Rodzaj: Gymnophaps
- krasnook ciemnogłowy (Gymnophaps albertisii)
- krasnook długosterny (Gymnophaps mada)
- krasnook blady (Gymnophaps solomonensis)
[edytuj] Rodzaj: Dysmoropelia
[edytuj] Symbolika
Według Nowego Testamentu pod postacią gołębicy objawił się w czasie chrztu Jezusa Chrystusa Duch Święty.
[edytuj] Źródła
- ↑ Mielczarek P., Cichocki W., 1999, Polskie nazewnictwo ptaków świata. Notatki ornitologiczne tom 40 - zeszyt specjalny.