Błonie

Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne miejscowości o tej nazwie.

Współrzędne: 52°12' N 20°37' E52.2 20.6166667 (Błonie)

Błonie

Gmina
- rodzaj

Błonie
miejsko-wiejska

Prawa miejskie

1338

Burmistrz

Zenon Reszka

Powierzchnia

9,12 km²

Położenie

52° 12' N
20° 37' E

Ludność (2006)
• liczba ludności
• gęstość
• aglomeracja

19.727
1336,7 os./km²
warszawska

Strefa numeracyjna
(do 2005)

Kod pocztowy

05-870

Tablice rejestracyjne

Położenie na mapie Polski

Błonie

TERC10
(TERYT)

1142032014

Miasta partnerskie

Coreno Ausonio

Urząd miejski³

Rynek 6 05-870 Błonie
tel. 22 725-30-06; faks 22 725-30-67

Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Strona internetowa miasta

Błonie – miasto w woj. mazowieckim, w powiecie warszawskim zachodnim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Błonie, położone 27 km na zachód od Warszawy, nad rzeką Rokitnicą. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. warszawskiego.

Spis treści

1 Demografia
2 Historia
- 2.1 Kalendarium
- 2.2 Organizacje w Błoniu i okolicach w okresie międzywojennym
3 Edukacja
4 Zabytki
5 Gospodarka
6 Transport
7 Sport
8 Ciekawostki
9 Zobacz też
10 Linki zewnętrzne

[edytuj] Demografia

[edytuj] Historia

Ratusz na rynku

Kościół pw. Świętej Trójcy

Remiza strażacka z 1905

Zobacz więcej w osobnym artykule: Historia Błonia.

Miejscowość wzmiankowana już w XI wieku, lecz znaleziono tu też ślady osadnictwa z VIII wieku. Najstarszym obiektem związanym z Błoniem jest grodzisko Łysa Góra (Rokitno) nad rzeką Utratą, gdzie znajdował się dwór książąt mazowieckich. W Błoniu istniało także grodzisko Osiek, w XIII ściśle związane z grodziskiem błońskim. Potwierdzone istnienie w XI-XII w. Dziś trudno widoczne – zniszczone w dużym stopniu przez niwelację w końcu XVI w. lub później. Odkryte zostało w 1968 r. W 1257 Konrad II, książę mazowiecki i czerski ufundował, istniejący do dziś, kościół pod wezwaniem Świętej Trójcy^{[potrzebne źródło]}.

2 maja 1338 roku miasto otrzymało prawa magdeburskie, w 1380 książę mazowiecki Janusz I Starszy wydaje przywilej lokacyjny na prawie chełmińskim. Od XV wieku do 1867 siedziba powiatu błońskiego zarządzanego przez magnata Radosława Nalepę. W XVI wieku ośrodek piwowarstwa i szewstwa. Miasto zostało zniszczone podczas wojen szwedzkich. W 1906 w Błoniu wybuchła wojna religijna. Mariawici dążyli do tego, by kościół św. Trójcy stał się ich siedzibą. Podczas okupacji niemieckiej w czasie II wojny światowej istniało getto żydowskie.

[edytuj] Kalendarium

XI w. – pierwsze wzmianki o Błoniu.
XII w. – Błonie jest dużym grodem związanym z kasztelanią w Rokitnie.
1257 r. – Konrad II książę mazowiecki funduje pierwszy kościół p.w. Świętej Trójcy istniejący do dziś, osadza przy nim kanoników laterańskich z Czerwińska nad Wisłą.
2 maja 1338 r. – Błonie staje się miastem z nadania praw magdeburskich przez Władysława księcia krakowskiego, łęczyckiego i dobrzyńskiego.
1320 r. – Janusz I książę mazowiecki nadaje specjalny przywilej lokacyjny na prawie chełmińskim, zwalnia mieszkańców ze wszelkich świadczeń i daje prawo handlu towarem bez opłat celnych.
XIV w. – miasto staje się stolicą powiatu.
od końca XV w. – Błonie jest siedzibą starostwa niegrodowego, w tym czasie osiedlają się Żydzi wypędzeni z Warszawy zajmując się handlem.
XVI w. – okres dobrobytu miasta: rozwija się handel, rzemiosło – miasto znane jest z piwa i wyrobu butów. Miejscowość liczy 184 domy mieszkalne, w 60. latach tego wieku liczy ok. 500 mieszkańców.
1580 r. – król Zygmunt August wyraża zgodę na coroczne wybory burmistrza.
1688 – król Jan Kazimierz nadaje przywilej miastu o pobieraniu opłat placowych i targowych. W Błoniu istnieje drewniany ratusz.
XVII/XVIII w. – okres zniszczeń spowodowanych wojnami szwedzkimi i przemarszami kolejnych różnych armii, pozostaje ok. 1/6 budynków.
1727 r. – pożar niszczy drewniany ratusz.
1765 r. – król Stanisław August potwierdza wcześniejsze przywileje i ustanawia władze miejskie obierane przez mieszczan.
od 1769 r. – w mieście istnieje apteka.
koniec XVIII w. r. – Błonie jest własnością księcia Józefa Poniatowskiego.
10 lipca 1794 r. – podczas powstania kościuszkowskiego Polacy pod dowództwem Stanisława Mokronowskiego w bitwie pod Błoniem odnoszą zwycięstwo nad wojskami pruskimi.
1795 r. – zajęcie miasta przez Prusy
XIX w. – rozwój miasta jest powolny, na początku wieku liczy 789 mieszkańców.
1807-15 – Błonie znajduje się w Księstwie Warszawskim, potem w Królestwie Polskim.
1820 r. – miasto zamieszkuje 877 osób. Domów murowanych było 8, a 71 drewnianych.
1842 r. – budowa nowego ratusza wg planów Henryka Marconiego.
1900-52 – istnieje powiat błoński.
1903 r. – przez miasto zostaje przeprowadzona kolej warszawsko-kaliska]], przyśpieszy ona rozwój miejscowości.
maj 1905 – powstaje budynek Ochotniczej Straży Pożarnej w Błoniu.
1906 r. – lokalna wojna religijna w Błoniu. Spowodowana została przez rozwijający się ruch mariawitów i ich chęcią przejęcia siłą kościoła św. Trójcy na swoją siedzibę.
1910 r. – w mieście mieszka 4885 osób.
1912 r. – miasto liczy 175 domów. Powstaje fabryka zapałek (zniszczona w czasie II wojny).
I wojna światowa – epidemia cholery.
1914 r. – płonie ratusz z całością akt miejskich (odrestaurowany w 1923 r.).
1917 r. – powstaje K.S. "Błonianka"
1919 r. – miasto liczy 5200 mieszkańców.
1936 r. – Błonie zamieszkiwane jest przez 8303 osoby, w tym: Polaków 75%, Żydów 24,7% oraz Niemców i Rosjan.
1939 r. – w mieście mieszka 8724 osób.
11 września 1939 r. – zacięte walki 2 Dywizji Piechoty z wojskami niemieckimi.
wrzesień 1939 r. – na terenie fabryki zapałek powstaje obóz przejściowy dla jeńców polskich, później mieści obóz pracy i getto dla Żydów
II wojna światowa – ginie ok. 2500 osób, w większości Żydów zamieszkujących miasto. Następuje zagłada społeczności żydowskiej w Błoniu.
okres powojenny – miasto zamieszkuje 6200 osób.
1951 r. – powstaje L.K.S. "Olymp"
1952 r. – elektryfikacja kolei Warszawa-Błonie, w 1959 r. odcinka do Sochaczewa.
1953 r. – zostają uruchomione zakłady "Mera-Błonie" dla potrzeb wojskowych.
1962 r. – miasto wizytuje Prymas Polski Stefan Wyszyński.
lata 90. – Błonie liczy 12 700 mieszkańców.
grudzień 2004 r. – ukończenie modernizacji oczyszczalni ścieków
2005 r. – renowacja ratusza.
luty 2005 r. – konsekracja kościoła p.w. Narodzenia Pańskiego przez Prymasa Józefa Glempa.
maj 2005 r. – Jubileusz 100-lecia Ochotniczej Straży Pożarnej w Błoniu.
18 września 2005 r. – koronacja obrazu MB Rokitniańskiej z Dzieciątkiem przez Prymasa Józefa Glempa.

[edytuj] Organizacje w Błoniu i okolicach w okresie międzywojennym

Początek XX w. – Towarzystwo Muzyczne "Lutnia" i Towarzystwo Gimnastyczne "Sokół"
1903-1920- TO- P: Towarzystwo Oszczędnościowo- Pożyczkowe które w 1920 r. zmieniono na Kasę Spółdzielczą, a później prawdopodobnie w 1948 r. na Bank Spółdzielczy
1908-1938?- Linas- Hacedok; organizacja pomagająca biednym Żydom
1909-1920- Polskie Towarzystwo Krajoznawcze (PTK), później przekształcone w Towarzystwo Przyjaciół Młodzieży (TPM) istniejące od 1920 r. do 1939 r. które prowadziło bibliotekę zawierającą 1000 tomów
1916-1920- RGO: Rada Główna Opiekuńcza zajmująca się pomocą dla ofiar wojny. Reaktywowana została w 1939, a zamknięta w 1946 r.
1925-1938?- TUR: Towarzystwo Uniwersytetu Robotniczego. Zajmowało się kształceniem młodzieży robotniczej przez prowadzenie m.in. kursów samorządowych i organizując odczyty
1925-1939- Działalność: Polskiej Macierzy Szkolnej (PMS) która opiekowała się błońską Szkołą Handlową oraz Towarzystwo Przyjaciół Szkoły Powszechnej (TPSP) które popularyzowało idee szkoły powszechnej
1929-1940?- ZHP: Związek Harcerstwa Polskiego. ZHP w tych latach krzewił w błońskich szkołach miłości do ojczyzny oraz uczył szacunku i zrozumienia dla innych, przygotowując do pracy w życiu dorosłym

[edytuj] Edukacja

W skład placówek oświatowych wchodzą:

5 przedszkola
3 szkoły podstawowe
3 gimnazja
Liceum Ogólnokształcące
Zespół szkół Ogrodniczych i Spożywczych
Zespół szkół nr1 w którego skład wchodzą: zasadnicza Szkoła Zawodowa, Technikum Mechaniczno-Elektroniczne, dwa Licea Ogólnokształcące i jedno Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych

[edytuj] Zabytki

wczesnogotycki kościół z 1257 roku, kilkakrotnie przebudowany
klasycystyczny ratusz z 1842 proj. Henryk Marconi
remiza straży pożarnej z 1905
cmentarz żydowski z XIX wieku
dworek poniatówka z przełomu XVIII i XIX wieku

[edytuj] Gospodarka

W mieście znajduje się podupadający zakład Mera-Błonie. Na miejscu Mery Błonie w latach 1912-1952 istniała Fabryka Zapałek. Jej pierwszym właścicielem był Czesław Tabor. W czasie międzywojennym fabryka była jedną z pięciu wielkich fabryk podobnej produkcji. Fabryka zatrudniała 300 osób, a ze względu na groźbę pożaru istniała fabryczna straż pożarna składająca się z około 30 strażaków. Zakład otaczał swych pracowników jak i ich rodziny opieką socjalną. Powstał żłobek przyzakładowy, zapewniający dzieciom opiekę lekarską i pielęgniarską, na Utracie urządzono przystań kajakową wyposażoną w kajaki i odpowiedni sprzęt. Fabryka prowadziła na koszt własny wycieczki krajoznawcze po Polsce oraz była aktywna w życiu miasta biorąc udział w obchodach i uroczystościach. Fabrykę zlikwidowano w 1952 r. i utworzono na jej miejscu Zakłady Mechaniki Precyzyjnej z produkcją przeznaczoną dla wojska. Na początku 1959 r. produkcję zlikwidowano, a od 4 kwietnia 1959 zakłady rozpoczęły produkcję zegarków naręcznych na licencji radzieckiej. Zegarki te były znane w całej Polsce istniało nawet promocyjne hasło: "Sprzedaj pług, sprzedaj konie kup zegarek marki Błonie". W 1970 r. Zakłady Mechaniki Precyzyjnej przekształcono w Zakłady Mechaniki Precyzyjnej "Mera- Błonie", lokując tu produkcję urządzeń peryferyjnych do maszyn cyfrowych.

[edytuj] Transport

W mieście krzyżują się drogi krajowe i wojewódzkie:

2 kierunek Terespol-Warszawa-Błonie-Poznań-Słubice
579 kierunek Nowy Dwór Mazowiecki-Błonie-Grodzisk Mazowiecki

Przez miasto przebiega linia kolejowa Warszawa – Kutno – Poznań.

[edytuj] Sport

W mieście są trzy kluby sportowe. Piłkarskie:

oraz ogólny LKS Olymp prowadzący sekcje: tenis, warcaby, boks.

W okresie międzywojennym w Błoniu działały trzy kluby piłkarskie:

KS Błonianka Błonie
Makabi Osiek
KS TUR Błonie

[edytuj] Ciekawostki

Ratusz w Błoniu zaprojektował Henryk Marconi, wybitny architekt pochodzenia włoskiego. Jeden z najwybitniejszych i najbardziej płodnych polskich architektów pierwszej połowy XIX wieku.
W latach 1807-1815 Błonie należało do Księstwa Warszawskiego, następnie zaś do Królestwa Polskiego. W czasie wojen napoleońskich, jak głoszą podania, miasto gościło Napoleona I, który ponoć zatrzymał się tu przejazdem. (www.blonie.pl)
W kamienicy, na rogu ulicy Warszawskiej i 3-ego Maja, w 1945 roku znajdował się powstańczy szpital.
Przed wybuchem powstania warszawskiego w mieście produkowano orzełki na czapki i mundury powstańców.
W Błoniu zostało nagrane kilka scen do filmu "Świadek koronny"
Niemiecka telewizja ZDF, nagrała w Błoniu film dokumentalny o ofiarach II WŚ.
KS Błonianka Błonie w latach powojennych posiadała jeden z najlepszych stadionów piłkarskich na Mazowszu i jedną z najlepszych muraw w Polsce.
Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin (IHAR) w Radzikowie (Gmina Błonie), wyhodował i opatentował pszenżyto.
Dworzec kolejowy w Błoniu jak na niewielką stację posiada ogromny budynek z nie mniejszą poczekalnią i rozległą antresolą.