Bóg w judaizmie
Słuchaj, Izraelu, Pan jest naszym Bogiem - Panem jedynym (Pwt 6,4)
Werset z Księgi Powtórzonego Prawa (zobacz: Biblia), stanowiący jednocześnie rodzaj wyznania wiary i najważniejszą modlitwę żydowską, ukazuje żydowskie pojęcie Boga - Boga jedynego, niepowtarzalnego, wiecznego i wszechobecnego, który zawarł przymierze z narodem wybranym - objawił mu się i zobowiązał do słuchania. Sam Bóg określa się jako początek i koniec, czyli Bóg Stwórca i Bóg końca czasów. Judaizm jest religią monoteistyczną, ale Biblia opisuje historię "walki" wyznawców Jahwe z czcicielami innych bogów starożytnego Wschodu, m.in. semickiego Baala czy bogów Egiptu.
W judaizmie obowiązuje zakaz sporządzania wizerunków Boga, co miało odróżniać judaizm od kultów pogańskich. Człowiek nie może nazywać Boga, bo każde nazwanie byłoby ograniczeniem absolutu Boga. W Biblii Bóg jest określany czteroliterowym akronimem JHWH (tzw.tetragram), pochodzący z usunięcia samogłosek z frazy "Ja Hweh" co oznacza po hebrajsku "Ja jestem". Jest to najkrótsze, możliwe sformułowanie koncepcji filozoficznej, która jest podstawą rozumienia Boga w judaizmie (i również w dużym stopniu w islamie oraz chrześcijaństwie), polegającym na przyjęciu, że Bóg jest jedynym, realnym i samodzielnym bytem, zaś wszystko inne istnieje tylko poprzez Boga i jest przez to bytem niepełnym. W Psalmach i innych księgach Starego Testamentu o charakterze poetyckim Boga określa się często słowami "Adonaj Elohim" co po hebrajsku znaczy "Pan Bóg".
W teologii żydowskiej nie istnieje pojęcie dogmatu. Na temat rozumienia znaczenia poszczególnych zapisów Tory trwają i trwać będą dysputy. Większość zgadza się jednak z ujętymi w XII w. przez Mojżesza Majmonidesa trzynastoma podstawowymi artykułami wiary:
- (1) Bóg jest stworzycielem, (2) władcą całego stworzenia i (3) sprawcą wszystkiego,
- (4) Bóg jest jedyny i (5) nic nie jest z nim w żadnej mierze porównywalne,
- (6) Bóg objawił się człowiekowi sam, z własnej woli i (7) przez Mojżesza obwieścił ludziom swoje przykazania,
- (8) słowa Proroków są prawdą,
- (9) Bogu wiadome są wszystkie uczynki ludzi i (10) okazuje on dobro tym, którzy szanują jego przykazania, a (11) karze tych, którzy je łamią,
- (12) w określonym czasie nadejdzie posłany od Boga Mesjasz, a
- (13) umarli zmartwychwstaną.