kraj Napoleona

Archidiecezja krakowska
Siedziba biskupów	Kraków
Katedra diecezjalna	Archikatedra w Krakowie
Metropolia	krakowska
Ilość dekanatów	42
Biskup ordynariusz	kard. Stanisław Dziwisz (metropolita krakowski)
Biskup pomocniczy	bp Jan Szkodoń bp Jan Zając bp Józef Guzdek
Biskup senior	kard. Franciszek Macharski bp Albin Małysiak kard. Stanisław Nagy (rezydent) bp Tadeusz Pieronek (rezydent)

Archidiecezja krakowska - jedna z 14 archidiecezji obrządku łacińskiego w polskim Kościele katolickim ustanowiona w 1925.

Historia Wg wielu badaczy jest bardzo prawdopodobne, że życie religijne na terenie obecnej Małopolski istniało jeszcze przed rokiem 1000. Diecezja krakowska erygowana w 1000 przez papieża Sylwestra II przez wiele wieków ulegała licznym podziałom ze względu na rozbiory Polski (od XI w. Kraków był stolicą Polski i przez wiele wieków drugim po Gnieźnie ośrodkiem kościelnym w Polsce). Należała do:

• metropolii gnieźnieńskiej (do 1807)
• metropolii lwowskiej (1807-1818)
• metropolii warszawskiej (1818-1880)
• Stolicy Apostolskiej (1880-1925)
• archidiecezja krakowska (od 1925)
• metropolia krakowska (od 1992) wraz z diecezjami bielsko-żywiecką, kielecką, tarnowską

W archidiecezji krakowskiej odbyły się 44 synody - ostatni przeprowadził kard. Karol Wojtyła w latach 1972-1979. Od wieków działają w niej szpitale, bractwa i instytucje charytatywne.

Główna świątynia

• Archikatedra w Krakowie

Patroni

• św. Stanisław ze Szczepanowa
• św. Jan z Kęt (Jan Kanty)
• św. Szymon z Lipnicy
• św. Faustyna Kowalska
• św. Jacek Odrowąż
• św. Brat Albert
• bł. Wincenty Kadłubek
• bł. Stanisław Sołtys
• zwani błogosławionymi Michał Giedroyć i Izajasz Boner

Wielcy Pasterze

• bp św. Stanisław ze Szczepanowa (1072-1079)
• bp bł. Wincenty Kadłubek (1208-1218)
• bp Aaron (1046-1059)
• bp Iwo Odrowąż (1218-1229)
• bp Jan Prandota (1242-1266)
• bp Nankier (1320-1326)
• bp Jan Grot (1326-1347)
• kard. Jerzy Radziwiłł (1581-1600)
• kard. Bernard Maciejowski (1600-1605)
• kard. Albin Dunajewski (1879-1894)
• kard. Adam Stefan Sapieha (1911-1951)
• kard. Karol Wojtyła (1963-1978)
• kard. Franciszek Macharski (1978- 2005)

Biskupi

• metropolita (od 2005) - kard. Stanisław Dziwisz
• sufragan (od 1988) - bp Jan Szkodoń
• sufragan (od 2004) - bp Jan Zając
• sufragan (od 2004) - bp Józef Guzdek
• senior (od 2005) - kard. Franciszek Macharski
• senior (od 1993) - bp Albin Małysiak
• rezydent (od 2003) - kard. Stanisław Nagy
• rezydent (od 1998) - bp Tadeusz Pieronek

Seminaria Duchowne

• Wyższe Seminarium Duchowne Archidiecezji Krakowskiej
• Wyższe Seminarium Duchowne Diecezji Sosnowieckiej w Krakowie
• Wyższe Seminarium Duchowne Franciszkanów w Krakowie
• Wyższe Seminarium Duchowne Kapucynów w Krakowie
• Wyższe Seminarium Duchowne Prowincji Krakowskiej Karmelitów Bosych w Krakowie
• Wyższe Seminarium Duchowne o.o. Karmelitów w Krakowie
• Wyższe Seminarium Duchowne o.o. Paulinów w Krakowie
• Wyższe Seminarium Duchowne Księży Michalitów w Krakowie
• Wyższe Seminarium Duchowne Księży Misjonarzy w Krakowie
• Wyższe Seminarium Misjonarzy Saletynów w Krakowie
• Kolegium Filozoficzne-Teologiczne Dominikanów w Krakowie
• Wyższe Seminarium Duchowne Towarzystwa Salezjańskiego w Krakowie
• Wyższe Seminarium Misyjne Księży Sercanów w Stadnikach
• Wyższe Seminarium Duchowne o.o. Bernardynów w Kalwarii Zebrzydowskiej

Zakony męskie

Albertyni Augustianie Benedyktyni Bernardyni Bonifratrzy Chrystusowcy Cystersi Dominikanie Filipini Franciszkanie Guanellianie Jezuici

Kameduli Kanonicy regularni Kapucyni Karmelici Legioniści Marianie Michalici Misjonarze Kombonianie Orioniści Pallotyni

Paulini Pijarzy Redemptoryści Rogacjoniści Saletyni Salezjanie Salwatorianie Sercanie Trynitarze Werbiści Zmartwychwstańcy

Zakony żeńskie

Adoratorki Albertynki Siostry od Aniołów Augustianki Benedyktynki Bernardynki Córki Bożej Miłości Córki Maryi Niepokalanej Córki Najczystszego serca NMP Córki naszej Pani Córki św. Franciszka Dominikanki Duchaczki Duszy Chrystusowej Elżbietanki cieszyńskie Felicjanki Franciszkanki Misjonarki Franciszkanki od św. Klary Franciszkanki służebnice Krzyża Honoratki Jadwiżanki wawelskie

Józefitki grekokatolickie Karmelitanki Karmelitanki od Dzieciątka Jezus Karmelitanki misjonarki Klawerianki Katarzynki Klaryski Matki Bożej Miłosierdzia Michalitki Misjonarki św. Rodziny Nazaretanki Niepokalanego serca Niepokalanki Nieustającej pomocy Norbertanki Notre dame de sion Matki Bożej z Syjonu Oblatki Serca Jezusa Opatrzności Bożej Pallotynki

Pasjonistki Pasterzanki Pijarki Prezentki Rodziny Maryi Sacre coeur Salezjanki Salwatorianki Serafitki Służebnice nawiedzenia Służebniczki NMP Szarytki Szensztackie Tercjanki Franciszkanki Urszulanki Skrytki Wizytki Wspólnej Pracy od Niepokalanej Maryi Wspólnota Loyola Zmartwychwstanki

Literatura

• Inglot Stefan: Stan i rozmieszczenie uposażenia biskupstwa krakowskiego w połowie XV wieku. Próba odtworzenia zaginionej części Liber Beneficiorum Długosza z mapą, Lwów 1925
• Kracik Jan, Ryś Grzegorz: Dziesięć wieków diecezji krakowskiej, Kraków 1998
• Leszczyńska-Skrętowa Zofia[wyd.]: Księga dochodów beneficjów diecezji krakowskiej z roku 1529 (tzw. Liber Retaxationum), Wrocław [i in.] 1968
• Kumor Bolesław Stanisław: Dzieje diecezji krakowskiej do roku 1795. T. 1-4, Kraków 1998-2002
• Kuraś Stanisław: Regestrum Ecclesiae Cracoviensis : studium nad powstaniem tzw. Liber Beneficiorum Jana Długosza, Warszawa 1966

[edytuj] Zobacz też

• Biskupi krakowscy
• Rzecznik prasowy
• Podział administracyjny Kościoła katolickiego w Polsce

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Archidiecezja krakowska
• O Diecezji Krakowskiej w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich