kraj Napoleona

Abraham (hebr. Abraham אברהם, arab. Ibrahim ابرَاهِيم "kochający ojca") - pierwotnie zwany Abramem, pierwszy z hebrajskich patriarchów. Przypuszcza się, że był aramejskim kupcem.^{[potrzebne źródło]}

Spis treści 1 Historia biblijna 1.1 Powołanie 1.2 Otrzymanie imienia 1.3 Próba wiary 2 Dziedzictwo Abrahama 3 Biblijny patriarcha w kulturze 3.1 Sztuka 3.2 Literatura 3.3 Film 4 Zobacz też 5 Bibliografia

[edytuj] Historia biblijna

[edytuj] Powołanie

Abram razem z ojcem, żoną Saraj i bratankiem Lotem mieszkał początkowo w Ur chaldejskim. Później zamieszkiwał w krainie Charan, w celu dotarcia do Kanaanu. Gdy wyruszył już w tamtą stronę, objawił mu się Bóg i rzekł: Wyjdź z twojej ziemi rodzinnej i z domu twego ojca do kraju, który ci ukażę. Obiecał Abramowi uczynić z niego wielki naród i rozsławić jego imię na świat. Abram posłuchał swojego Pana i udał się w drogę wraz z bratankiem i żoną, mimo swoich siedemdziesięciu pięciu lat. Gdy dotarł do dębu More koło miejscowości Sychem, Bóg ukazał się mu ponownie: Twojemu potomstwu daję właśnie tę ziemię. Następnie kolejno wędrował Abram w stronę Negewu i Egiptu, aż wrócił ponownie do Kanaanu. Gdy osiadł tam na stałe, pokłócił się z Lotem. Powodem sprzeczki były zbyt liczne trzody ich obu, których kraj nie mógł utrzymać. Wtedy bratanek postanowił znaleźć sobie inne ziemie i odszedł. Po odejściu Lota Abram dostał od swojego Pana ziemie izraelskie i miał za zadanie obejść je "wzdłuż i wszerz".

Po tych wydarzeniach Bóg obiecał Abramowi potomka, ale wyjaśnił mu również, że jego spadkobiercy będą we własnym kraju niewolnikami przez przeszło czterysta lat. Wtedy to Pan zawarł przymierze z Abramem, mówiąc: Potomstwu twemu daję ten kraj, od Rzeki Egipskiej aż do rzeki wielkiej, rzeki Eufrat.

[edytuj] Otrzymanie imienia

Gdy Abram miał 99 lat ponownie objawił mu się Pan i obiecał niezmiernie liczne potomstwo. Nadał mu (Pan) imię Abraham, gdyż zamierzał uczynić go ojcem narodów. Abram, a odtąd już Abraham, miał zapoczątkować dynastię królewską. Swoją żonę Saraj miał zacząć też inaczej nazywać. Jej nowym imieniem miało zostać Sara. Abrahamowi za rok miał urodzić się syn, chociaż jego żona w to nie wierzyła. Jednak Pan ukazał jej łaskawość i uczynił to, co zapowiedział. Sara urodziła syna dokładnie w tym czasie, jaki został wyznaczony. Abraham dał synowi imię Izaak.

[edytuj] Próba wiary

Po tych wydarzeniach Pan wystawił Abrahama na próbę. Kazał mu na jednym z pagórków złożyć w ofierze swojego syna. Abraham nazajutrz podjął decyzję. Narąbał drzewa do spalenia ofiary i wyruszył w drogę. Na górze zbudował ołtarz, związał syna i sięgnął ręką po nóż. Ale wtedy ukazał się Anioł Pański i powiedział: Nie podnoś ręki na chłopca i nie czyń mu nic złego! Teraz poznałem, że boisz się Boga, bo nie odmówiłeś Mi nawet twego jedynego syna. Po chwili Abraham spostrzegł niedaleko barana i złożył go w ofierze zamiast syna. Następnie Anioł Pański przemówił ponownie i pobłogosławił Abrahama za jego oddanie. Abraham wrócił więc do swych sług i wyruszył w kolejną drogę, tym razem do Beer-Szeby. Abraham dożył 175 lat.

[edytuj] Dziedzictwo Abrahama

Abraham żył 175 lat, po tym czasie umarł i został pochowany przez Izaaka i Izmaela obok żony Sary w Hebronie. Wg Biblii starszy syn Abrahama Izmael urodzony przez niewolnicę Hagar jest przodkiem plemion arabskich. Izaak spłodzony w wieku stu lat i urodzony przez uznawaną dotychczas za bezpłodną żonę Sarę - Izraelitów i Edomitów. Po śmierci Sary, Abraham poślubił Katurę, która urodziła mu sześciu synów (księga Rdz 25,1) - Zembrana, Jazara, Madana, Madiana, Luzubaka, Suosa. Abraham wysłał tych synów by zajęli krainę Trogloditis i część Arabia Felix nad Morzem Czerwonym. Istnieje także legenda, że jeden z wnuków Abrahama, syn Madana, napadł zbrojnie na Libię i ją podbił. Jego potomkowie, którzy się tam osiedlili nazwali ją Afryką od imienia zdobywcy (J.Flawiusz DDIXV239). Stąd też Abraham nazywany jest ojcem narodów, które wyznają trzy wielkie religie monoteistyczne: judaizm, chrześcijaństwo i islam, tzw. religie abrahamowe. Niektóre odkrycia archeologiczne dokonane po I wojnie światowej sugerują, że mógł on być postacią historyczną^{[potrzebne źródło]}. Ustala się czas jego życia na pierwszą połowę trzeciego tysiąclecia przed Chrystusem.

[edytuj] Biblijny patriarcha w kulturze

O tej biblijnej postaci zostało napisanych wiele książek i nakręcono wiele filmów. Na przestrzeni wieków powstało dużo dzieł sztuki przedstawiających przyjaciela Boga.

[edytuj] Sztuka

• Andrea del Sarto – Ofiara Abrahama, 1527-30, 213x159, Gemaeldegalerie – Drezno
• Andrea del Sarto – Ofiarowanie Izaaka, ok. 1527, Museum of Art. - Cleveland
• Andrea del Sarto – Ofiara Abrahama, 1529, 98x69, Prado – Madryt
• Tycjan – Ofiara Izaaka, 1542-4, 382x282, Santa Maria della Salute - Wenecja
• Caravaggio – Ofiarowanie Izaaka, ok. 1597-8, 116x173, Kolekcja Barbary Piaseckiej-Johnson – Princeton
• Caravaggio – Ofiara Izaaka, 1601-2, 104x135, Uffizi – Florencja
• Empoli – Ofiarowanie Izaaka, 1590, 32x25, Uffizi - Florencja
• Jacopo Ligozzi – Ofiarowanie Izaaka, ok. 1596, 51x37,5, Uffizi – Florencja
• Johann Liss – Ofiara Abrahama, 1597, 88x69,5, Uffizi - Florencja
• Jacopo Bassano – Odjazd Abrahama, kon. XVI w., 85,1x117,3, National Gallery - Londyn
• Alessandro Allori – Ofiarowanie Izaaka, 1601, 94x131, Uffizi - Florencja
• Domenichino – Ofiarowanie Izaaka, 1602, 32,5x44,3, Kimbell Art. Museum
• Domenichino – Ofiarowanie Izaaka, 1630, 147x140, Prado – Madryt
• Lodovico Cigoli – Ofiarowanie Izaaka, ok. 1607, 175,5x132,2, Galleria Palatina – Florencja
• Orazio Gentileschi – Ofiarowanie Izaaka, 1615, Palazzo Spinola - Genua
• Pieter Lastman – Abraham w drodze do Kanaan, 1614, 72x122, Ermitaż – St. Petersburg
• Pieter Lastman – Ofiara Abrahama, 1616, 42x36, Luwr – Paryż
• Frans Francken – Ofiarowanie Izaaka, Museo de Santa Cruz - Toledo
• Frans Francken – Abraham i trzej aniołowie, 68x86, Prado - Madryt
• Orazio Riminaldi – Ofiarowanie Izaaka, ok. 1625, 149x229, Galleria Nazionale d’Arte Antica – Rzym
• Rembrandt van Rijn – Ofiarowanie Izaaka, 1635, 193x132, Ermitaż – St. Petersburg
• Rembrandt van Rijn – Ofiarowanie Izaaka, 1636, 195x132,3, Stara Pinakoteka - Monachium
• Laurent de la Hyre – Abraham ofiarowuje Izaaka, 1650, Musee Saint-Denis - Reims
• Gaspard Dughet – Krajobraz z Abrahamem i Izaakiem udającymi się na miejsce ofiary, 1655-60, 152,2x195,2, National Gallery – Londyn
• David Teniers – Modlitwa Abrahama i Izaaka, 1653, Kunsthistorisches Museum - Wiedeń
• Leal Juan de Valdes – Ofiarowanie Izaaka, 1657-9, 189x249, kol. pryw. – Palma de Mallorca
• Giovanni Battista Tiepolo – Ofiarowanie Izaaka, 1726-9, 4000x5000, fresk, Palazzo Patriarcale - Udine
• Giovanni Battista Piazetta – Ofiarowanie Izaaka, ok. 1735, 201,2x133,4, National Gallery – Londyn
• Marc Chagall – Ofiarowanie Izaaka, 1960-6, Musee Marc Chagall - Nicea

[edytuj] Literatura

• 1550 - Abraham sacrifiant Theodore de Beza
• 1843 - Bojażń i drżenie Soren Aabye Kierkegaard
• 1952 - Przymierze Zofia Kossak-Szczucka
• 2002 - Abraham : A Journey to the Heart of Three Faiths Bruce Feiler
• 2003 - Abraham - ojciec rodu Theodore Hudler
• 2005 - S.O.S. Jerzy Surdykowski

[edytuj] Film

• 1994 - Abraham w reż. Josepha Sargenta
• 2005 - Abraham: A Journey to the Heart of Three Faiths w reż. Davida Wallace'a

[edytuj] Zobacz też

• Abraham (imię)
• Bliski Wschód
• Postacie biblijne
• Ziemia Święta (kwartalnik)

[edytuj] Bibliografia

• Achim Buckenmaier, Abraham. Ojciec wierzących, Kraków, Wydawnictwo eSPe, 2005. ISBN 83-89645-59-9